Evde lahmacun hamurunun sırrı: doğru malzeme, doğru teknik, doğru dinlendirme.
Lahmacun hamuru için oranlar çok önemli: un fazla olursa hamur sertleşir, su fazla olursa yapışkan kalır. Oranları doğru tutturmak özellikle ilk denemelerde başarı şansınızı artırır. Aşağıdaki tablo dört kişilik (yaklaşık 8–10 adet ince lahmacun) porsiyon içindir. Malzemeleri tartı ile ölçmek, bardak veya kaşıkla ölçmekten daha tutarlı sonuç verir. Soldaki görselde tarifte kullanacağınız un ve diğer malzemeleri önceden hazırlamanız işinizi kolaylaştırır.
| Malzeme | Miktar | Not |
|---|---|---|
| Un (ekmeklik veya tipo 0) | 500 g | Protein oranı yüksek un tercih edin |
| Ilık su | 280–300 ml | Parmakla dokunulduğunda ılık hissetmeli |
| Kuru maya | 7 g (1 paket) | Yaş maya kullanırsanız 21 g |
| Tuz | 10 g | Mayayla doğrudan temas ettirmeyin |
| Zeytinyağı | 2 yemek kaşığı (30 ml) | Hamura esneklik verir |
| Toz şeker (opsiyonel) | 1 çay kaşığı | Mayanın aktifleşmesini hızlandırır |
Suyu bir seferde eklemeyin. Unun cinsine ve ortamın nemine göre 280 ml yeterli olabilir veya 300 ml gerekebilir. Hamur toplanmaya başladığında suyu yavaş yavaş ekleyerek ayarlayın.
Hamuru doğru sırayla ve doğru sıcaklıkta hazırlamak, sonucu doğrudan etkiler. Aşağıdaki on adımı sırayla uygulayın.
Unu geniş bir kaba alın ve mutlaka elekten geçirin. Böylece hava alır, topaklar açılır ve yoğurma sırasında daha homojen bir hamur elde edersiniz.
Su soğuksa maya iyi çalışmaz, çok sıcaksa mayayı öldürür. Yaklaşık 38–40 derece idealdir. Parmağınızı suya soktuğunuzda rahatsız etmeyecek kadar ılık hissetmelisiniz.
Bir kaseye bir miktar ılık su alın (tablodaki toplam suyun yaklaşık dörtte biri). İçine kuru mayayı ve varsa şekeri ekleyin, karıştırın. Birkaç dakika bekleyin; yüzeyde köpüklenme görürseniz maya aktiftir.
Adım 4: Unun ortasında çukur açın, tuzu kenara serpin; mayalı suyu ortaya dökün.
Un ve tuzu karıştırın
Elenmiş unun ortasında bir çukur açın. Tuzu unun kenarına serpin; tuz maya ile doğrudan temas etmemeli. Ortadaki çukura mayalı suyu dökün.
Ortadaki sıvıyı yavaş yavaş una katarak birleştirin. Başta yapışkan ve dağınık görünebilir; bu normal. Tüm suyu bir seferde eklemek yerine kademeli ekleyin.
Hamur bir araya gelmeye başladığında zeytinyağını ekleyin ve yoğurmaya devam edin. Yağ hamurun yapışkanlığını azaltır ve esnekliğini artırır.
Hamuru tezgâha alın ve en az 10–12 dakika yoğurun. Aşağıdaki Yoğurma Teknikleri bölümünde üç farklı yöntem bulacaksınız. Hamur pürüzsüz ve elastik olana kadar devam edin.
Yoğurma bitince hamuru yuvarlak bir top yapın, üst kısmı düzgün ve gergin olsun. Alt tarafta küçük bir çıkıntı kalabilir; onu içe doğru bastırıp kapatın.
Hamuru koyacağınız kabı hafifçe yağlayın. Hamuru kaba alın, üstünü nemli bir bez veya streç filmle kapatın. Böylece üstü kurumaz.
Yoğurma, hamurdaki gluten ağını güçlendirir. İnce açılabilen, pişince çıtır ama yırtılmayan bir lahmacun için yoğurma aşamasını atlamamak gerekir. Aşağıda üç pratik yöntem var; evde hangisi size kolay geliyorsa onu kullanabilirsiniz.
Hamuru tezgâha koyun. Avucunuzun alt kısmı (heel of the hand) ile hamuru öne doğru itin, sonra katlayıp çevirin ve tekrar itin. Bu hareketi ritmik ve sürekli tekrarlayın. Videolarda gördüğünüz klasik ekmek yoğurma hareketinin aynısı. Yaklaşık 12 dakika sürer. Hamur başta yapışırsa az un serpin; fazla un eklemek hamuru sertleştirir.
Hamuru bir elinizle sabit tutun, diğer elinizin bilek kısmıyla hamuru hafifçe bastırıp döndürün. Küçük dairesel hareketlerle hamurun her tarafını eşit yoğurun. Bu yöntem özellikle eli yorulmayanlar için uygundur; daha kısa sürede bitirebilirsiniz ama en az 10 dakika ayırın.
Hamuru iki elinizle tutup hafifçe çekin, sonra ortadan katlayın. Farklı açılardan tekrarlayın. Biraz daha yumuşak hamurlarda işe yarar; lahmacun hamuru orta sertlikte olduğu için diğer iki yöntemle birlikte kullanabilirsiniz. Örneğin önce itme ile 7–8 dakika yoğurup son 2–3 dakikada çekme-katlama yapın.
Hangi yöntemi seçerseniz seçin, sonunda hamur pürüzsüz olmalı, parmağınızla hafifçe bastırdığınızda yavaşça geri gelmeli. Yırtık veya çok yapışkan bir yüzey kaldıysa birkaç dakika daha yoğurun.
Yoğurma bittiğinde hamur yüzeyi pürüzsüz ve elastik olmalı; parmağınızla bastırınca yavaşça geri gelmeli.
Bu görselde gördüğünüz gibi iyi yoğurulmuş hamur kabarık değil, düzgün bir top halinde durur. Hemen dinlendirmeye alabilirsiniz.
Dinlendirme sadece mayanın kabartması için değil. Hamur dinlenirken gluten rahatlar, hamur daha kolay açılır ve pişince daha iyi doku alır. Acele ederseniz hamur açılırken geri çekilir, yırtılır veya pişince sert kalır. Hazırlık aşamalarındaki 9. adımda gördüğünüz gibi hamuru kabı yağlayıp üstünü kapatarak dinlendirmek, bu sürecin doğru ilerlemesi için önemlidir.
Maya karbondioksit üretir, hamur kabarır. Gluten ağı gevşer, hamur yumuşar. Bir saatlik dinlendirme çoğu ev tarifi için yeterli. İsterseniz 1,5–2 saate çıkarabilirsiniz; hamur daha da yumuşar ama çok uzatırsanız ekşimeye başlayabilir. Ortam serin ise süreyi biraz uzatın.
Dinlendirme sonrası hamuru hafifçe unlanmış tezgâhta birkaç dakika daha bekletebilirsiniz. Sonra eşit parçalara bölüp tek tek açın.
Hamurun açılmaya ve pişmeye hazır olup olmadığını anlamak için birkaç basit kontrol yapabilirsiniz. Bu testleri yapmak sadece birkaç saniye sürer ve pişirme başarısını artırır.
Dinlendirdikten sonra hamura hafifçe parmağınızla bastırın. Çukur yavaşça geri geliyorsa hamur elastik ve hazır. Çok hızlı geri geliyorsa henüz gevşememiş olabilir; 10–15 dakika daha bekleyin. Hiç geri gelmiyorsa hamur aşırı kabarmış veya yapısı zayıf olabilir.
Küçük bir parça hamuru iki elinizle hafifçe gerdirin. İnce bir zar gibi açılabiliyorsa ve ışığı geçiriyorsa (pencere testi) hamur iyi yoğurulmuş ve dinlenmiş demektir. Hemen yırtılıyorsa yoğurma veya dinlendirme yetersizdir.
Açtığınız hamur tepsiye veya fırın taşına konduğunda kenarları fazla büzülmemeli. Büzülüyorsa hamur hâlâ gergin; birkaç dakika daha bekleyip tekrar deneyin.
İnce açılmış hamur ışığı geçiriyorsa ve kenarlar büzülmüyorsa pişirmeye hazır.
Görseldeki gibi hamur tepsiye yayıldığında geri çekilmiyorsa dinlendirme ve yoğurma yeterli demektir. İç harcını sürüp fırına verebilirsiniz.
Lahmacun hamuru ince açılıp pişirildikten sonra nasıl sunulduğu da lezzeti tamamlar. Beş pratik fikir:
1. Klasik rulo: Pişen lahmacunu tabağa alın, üzerine maydanoz, soğan ve sumak serpin, limon sıkın. Rulo şeklinde sarıp sıcak servis edin.
2. Salata ile: Lahmacunun yanına çoban salatası veya yeşil salata koyun. Bir lokma lahmacun, bir lokma salata şeklinde yenir.
3. Ayran veya cacık: Soğuk ayran veya cacık lahmacunun sıcaklığını dengeleyen geleneksel eşlikçilerdir.
4. Toplu servis: Lahmacunları üst üste koyup ortaya doğrayın. Herkes kendi tabağına alır; evde kalabalık sofralar için uygundur.
5. Kahvaltı tarzı: Sabah erken pişirip yumurta, peynir ve zeytinle birlikte sunun. Lahmacun hafifçe ısıtılıp yumurtanın üzerine kırılabilir.
Lahmacunları pişirdikten hemen sonra servis ederseniz en iyi dokuyu alırsınız. Bekletmek zorundaysanız, üst üste koyup nemli bir bezle kapatın; böylece kurumaları yavaşlar. Tekrar ısıtırken fırında veya tost makinesinde kısa süre tutmak yeterli.
Ekmeklik un veya tipo 0 gibi orta-yüksek proteinli unlar uygundur. Protein oranı yüksek unlar daha güçlü gluten verir, hamur ince açılır ve yırtılmaz.
İkisi de kullanılır. Kuru maya kullanıyorsanız 7 g (1 paket), yaş maya kullanıyorsanız yaklaşık 21 g yeterli. Yaş mayayı doğrudan una ufalayıp ılık su ile karıştırabilirsiniz.
Genelde su fazladır veya yoğurma yetersizdir. Azar azar un ekleyerek yoğurmaya devam edin; bir süre sonra hamur toplanır. Bir sonraki sefer suyu 20–30 ml azaltmayı deneyin.
Evet. Hamuru yağlı kaba alıp streç filmle kapatıp buzdolabında 8–24 saat bekletebilirsiniz. Yavaş fermentasyon farklı bir tat verir. Pişirmeden önce oda sıcaklığında 30–45 dakika bekletin.
Yoğurma veya dinlendirme yetersiz olabilir. Bir sonraki sefer daha uzun yoğurun ve en az 1 saat dinlendirin. Açarken fazla un kullanmayın; hafif un veya yağlı kâğıt kullanın.
Evet. Açılmamış hamur topunu veya açıp içini sürmeden önce katladığınız hamurları buzdolabı poşetine koyup dondurun. Kullanırken buzdolabında çözülmesini bekleyin, oda sıcaklığına gelince açın.
Mümkünse 250–280 derece. Yüksek ısı lahmacunun hızla pişmesini ve kenarlarının çıtır kalmasını sağlar. Fırın taşı veya ters çevrilmiş tepsi kullanırsanız altı da iyi kızartır.
Şart değil ama önerilir. Zeytinyağı hamura esneklik ve lezzet katar. İsterseniz ayçiçek yağı da kullanabilirsiniz.
Az miktar şeker mayanın daha hızlı çalışmasını sağlar. Tat vermez; isteğe bağlıdır. Eklemezseniz dinlendirme süresi biraz uzayabilir.
Bu tarifle yaklaşık 8–10 adet ince lahmacun çıkar. Porsiyonu büyütmek için malzemeleri orantılı artırın; un-su-maya oranını koruyun.
Tarif veya teknikler hakkında sorularınız varsa bize ulaşabilir veya aşağıdaki formu doldurabilirsiniz.
E-posta: info@lahmacunrehberi.tr
Telefon: +90 216 445 38 62
Adres: Rasimpaşa Mah. Caferağa Sok. No: 15, 34710 Kadıköy / İstanbul
Hafta içi 09:00–18:00 arası yanıt veriyoruz.